คำแนะนำ ในการเขียนข่าวบน foosci

กฎเหล็ก 3 ประการ

  • เล่าข่าวด้วยสำนวนของตัวเอง
  • อ้างที่มาของข่าวทุกครั้ง พร้อมวันที่
  • ตรวจสอบการสะกดคำอย่างละเอียด

รูปแบบในการเขียน

Markdown เป็นรูปแบบการเขียนที่มีความสามารถคล้ายกับ HTML แต่เขียนได้สะดวกกว่า ดูวิธีการเขียนได้จาก:

HTML ขอให้เขียนตามมาตรฐาน XHTML (เช่น ปิดแท็กทุกครั้ง ตามลำดับชั้น, แท็กเดี่ยว เช่น br, hr, img ต้องมี / เสมอ เช่น <br />)

การแบ่งช่วงข่าว

ในกรณีที่คิดว่าข่าวยาวเกินไปที่จะแสดงทั้งหมดในหน้าแรก ควรตัดแบ่งเฉพาะส่วนแรกของข่าวไว้แสดงในหน้าแรก แล้วให้ผู้อ่านคลิกเข้าไปดูข่าวเต็ม ๆ อีกครั้ง

วิธีการตัดแบ่ง ทำได้โดยเลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังจุดที่ต้องการจะแบ่ง แล้วคลิกที่ปุ่ม “Split summary at cursor”

กรณีที่ข่าวยาวเกินไป แล้วไม่ได้ทำการแบ่ง โปรแกรมจะแบ่งให้เอง ซึ่งอาจจะทำให้แบ่งตรงจุดที่อ่านไม่รู้เรื่อง

ถ้าข่าวนั้นมีลักษณะเป็นข้อ ๆ แนะนำให้จัดหน้าเป็นรายการ เพื่อความง่ายในการอ่าน

การใส่ภาพ

  • ระมัดระวังเรื่องลิขสิทธิ์และสัญญาอนุญาตของภาพ
  • รูปภาพไม่ควรมีขนาดใหญ่เกินไป (ไม่เกิน 320x240)
  • ถ้าเป็นไปได้ ให้ใส่ไว้หลังจุดแบ่งข่าว เพื่อไม่ให้รูปขึ้นไปอยู่ในหน้าแรก
  • ไม่ควรทำลิงก์ดึงไฟล์รูปภาพโดยตรงมาจากเว็บไซต์ (hotlink) เพราะเราไม่อาจแน่ใจได้ว่าไฟล์ดังกล่าวจะอยู่ ณ ที่นั้นไปนานแค่ไหน แนะนำให้ฝากภาพไว้กับบริการรับฝากรูปภาพ เช่น Flickr หรือ Picasa แทน
  • ระบุที่มาของภาพทุกครั้ง

การใส่แท็ก

foosci ใช้ระบบป้ายหมวดหมู่ หรือ แท็ก (tag) เพื่อแยกหมวดหมู่ของข่าว โดยมีหลักปฏิบัติดังนี้

  • ชื่อแท็กเป็นภาษาอังกฤษเสมอ
  • ในใส่แท็ก จะมีระบบช่วยสะกดอัตโนมัติ (autocomplete) แนะนำแท็กที่มีอยู่แล้วให้ ให้ใช้คำตามที่ระบบช่วยสะกดแนะนำ
  • หมวดหมู่บางอย่างอาจมีได้หลายชื่อ เวลาใส่แท็กให้ใช้ชื่อที่มีอยู่แล้ว (เช่น oceanography มีชื่ออื่นคือ oceanology, marine science แต่ให้ใช้ oceanography ตามแท็กที่มีอยู่แล้ว)
  • ไม่ควรใส่แท็กมากเกินไป และไม่สแปมแท็ก
  • สำหรับข่าวที่เจาะจงประเทศหรือภูมิภาค ให้ใส่ชื่อประเทศหรือภูมิภาคเป็นภาษาอังกฤษ (เช่น Thailand)
  • สำหรับข่าวที่ระบุชื่อสถาบันหรือสถานที่แหล่งข่าว ให้ใส่ชื่อสถาบันหรือสถานที่นั้นเป็นภาษาอังกฤษด้วย (เช่น ISS, Max Planck Institute, NSTDA)
  • สำหรับตัวอย่างการใส่แท็กโดยทั่วไป ให้ดูตัวอย่างจากข่าวเก่า ๆ

เนื้อหา

  • ข่าวที่ดี”’ไม่จำเป็น”’ต้องยาว เขียนให้กระชับ ได้ประเด็น
  • ไม่แปลมาทั้งดุ้น ทำตัวเป็นผู้สื่อข่าว
  • เนื้อหาข่าวที่เขียนครบถ้วนพอที่ผู้อ่านจะเข้าใจสาระทั่วไปได้ โดยไม่ต้องกดลิงก์ตามไปอ่านต่อ เช่น ถ้ามีการค้นพบอะไรใหม่ ก็ควรจะบอกรายละเอียดคร่าว ๆ ว่าพบอะไร อย่างไร มีความสำคัญอย่างไร
  • ข่าวทุกข่างที่คุณเขียนจะใช้สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา 3.0 (Creative Commons Attribution License 3.0) ซึ่งใครก็สามารถนำไปใช้ได้เพียงแค่อ้างอิงที่มาและชื่อผู้เขียน อย่างไรก็ตามเจ้าของลิขสิทธิ์ของข่าวยังเป็นตัวคุณเอง

คำภาษาต่างประเทศ

  • พยายามแปลศัพท์ภาษาต่างประเทศให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
  • พยายามแปลตามพจนานุกรมราชบัณฑิต หรือพจนานุกรมเฉพาะสาขา โดยดูบริบทประกอบอย่างระมัดระวัง เพราะคำ ๆ เดียวกัน มีความหมายแตกต่างกันไปตามสาขาวิชา
  • ต้องมีความสม่ำเสมอ คำ ๆ เดียวกัน อาจมีแปลได้หลายอย่าง ถ้าเลือกใช้คำแปลอันไหนแล้ว ต้องใช้อันนั้นไปตลอดทั้งข่าว
  • คำที่คำแปลไม่เป็นที่คุ้นเคย หรือคำที่ยังไม่ได้แปลนั้นเป็นที่แพร่หลายกว่า ให้วงเล็บคำภาษาต่างประเทศต่อท้ายด้วย
  • ชื่อคนและชื่อเฉพาะ ให้วงเล็บคำภาษาต่างประเทศต่อท้ายด้วยทุกครั้ง

การสะกดคำ

  • สะกดคำตามที่ตกลงกันไว้ใน อภิธานศัพท์ (ยังไม่มี)
  • ต้องมีความสม่ำเสมอ สะกดชื่อคำใดไปแล้ว ต้องเขียนให้เหมือนกันทุกครั้ง
  • คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ถ้าไม่ใช่ชื่อเฉพาะ ต้องไม่ขึ้นต้นด้วยตัวใหญ่ เช่น metastasis ไม่ใช้ Metastasis

เครื่องหมายวรรคตอน

  • ระหว่างคำต่างภาษากัน (เช่น ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ) 1 ช่องว่าง

    การศึกษาว่า mtDNA เกี่ยวข้องอย่างไรกับมะเร็ง

  • ระหว่างคำกับตัวเลข เว้น 1 ช่องว่าง

    ภาพความทรงจำจะมีระยะเวลาแค่ 1 ใน 4 วินาที

  • ”’ไม้ยมก”’ หน้าและหลังไม้ยมก เว้น 1 ช่องว่าง

    ให้ความสำคัญข่าวอื่น ๆ มากกว่า

  • ”’ลูกน้ำ”’ (จุลภาค), ”’เซมิโคลอน”’ (อัฒภาค) เว้น 1 ช่องว่างด้านหลัง; ไม่เว้นข้างหน้า

    กบฮอเนทฮอร์นฟอกซ์, กบน้ำแอฟริกาเผือก, คางคกเผือก

  • ”’วงเล็บ”’ นอกวงเล็บ เว้น 1 ช่องว่างหน้าหลัง; ในวงเล็บไม่ต้องเว้น

    ปีเตอร์ ฮิกกส์ (Peter Higgs) กล่าวเมื่อวันจันทร์

  • ”’เครื่องหมายคำพูด”’ (อัญประกาศ) “ก็แบบเดียวกัน” กับวงเล็บ

การทำลิงก์

  • ถ้าเป็นการอ้างอิงจากที่อื่น ต้องมีลิงก์กลับไปยังแหล่งข่าวทุกครั้ง ที่ท้ายข่าว โดยเขียนว่า “ที่มา - …” พร้อมระบุวันที่ - เว้นแต่กรณีเป็นแหล่งข่าวเอง
  • เนื่องจาก foosci ต้องการให้ข่าวเป็นจุดเริ่มต้นไปสู่การเรียนรู้ ในข่าวที่มีศัพท์เทคนิคหรือเรื่องเฉพาะทาง ที่คนทั่วไปไม่ทราบ ถ้าสามารถทำลิงก์ไปยังวิกิพีเดียหรือเว็บแนะนำสั้น ๆ เกี่ยวกับเรื่องนั้นได้ ก็จะดีมาก เช่น โรคฮันติงตัน (ไม่จำเป็น)
  • สำหรับในข่าวที่มีการอ้างถึงรายงานทางวิชาการหรือหนังสือ ถ้าสามารถทำลิงก์ไปยังบทคัดย่อได้ ก็จะดีมาก เพื่อผู้สนใจจะได้ตามไปอ่านต่อได้ (ไม่จำเป็น)