คำแนะนำในการเขียนข่าวบนฟูซาย (มาช่วยกันร่าง)

คำแนะนำในการเขียนข่าวบนฟูซาย (มาช่วยกันร่าง)

เอาของ blognone มาปรับนะครับ อยากให้ช่วยกันออกความเห็น ค้านเลย! ถ้าโอเคระดับนึงแล้ว ก็ประกาศใช้ไปก่อนเลย

จากนั้นถ้าเจอปัญหาอะไร แล้วก็ค่อย ๆ มาปรับแก้กัน

ใครเห็นว่าอย่างไรบ้างครับ ?

คำแนะนำในการเขียนข่าวบน foosci

กฎเหล็ก 3 ประการ

  • เล่าข่าวด้วยสำนวนของตัวเอง
  • อ้างที่มาของข่าวทุกครั้ง พร้อมวันที่
  • ตรวจสอบการสะกดคำอย่างละเอียด

รูปแบบในการเขียน

Markdown เป็นรูปแบบการเขียนที่มีความสามารถคล้ายกับ HTML แต่เขียนได้สะดวกกว่า ดูวิธีการเขียนได้จาก:

HTML ขอให้เขียนตามมาตรฐาน XHTML (เช่น ปิดแท็กทุกครั้ง ตามลำดับชั้น, แท็กเดี่ยว เช่น br, hr, img ต้องมี / เสมอ เช่น <br />)

การแบ่งช่วงข่าว

ในกรณีที่คิดว่าข่าวยาวเกินไป ควรตัดแบ่งเฉพาะส่วนแรกของข่าวไว้แสดงในหน้าแรก แล้วให้ผู้อ่านคลิกเข้าไปดูข่าวเต็ม ๆ อีกครั้ง

วิธีการตัดแบ่ง ทำได้โดยเลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังจุดที่ต้องการจะแบ่ง แล้วคลิกที่ปุ่ม “Split summary at cursor”

กรณีที่ข่าวยาวเกินไป แล้วไม่ได้ทำการแบ่ง โปรแกรมจะแบ่งให้เอง ซึ่งอาจจะทำให้แบ่งตรงจุดที่อ่านไม่รู้เรื่อง

ถ้าข่าวนั้นมีลักษณะเป็นข้อ ๆ แนะนำให้จัดหน้าเป็นรายการ เพื่อความง่ายในการอ่าน

การใส่ภาพ

  • ระมัดระวังเรื่องลิขสิทธิ์และสัญญาอนุญาตของภาพ
  • รูปภาพไม่ควรมีขนาดใหญ่เกินไป (ไม่เกิน 320x240)
  • ถ้าเป็นไปได้ ให้ใส่ไว้หลังจุดแบ่งข่าว เพื่อไม่ให้รูปขึ้นไปอยู่ในหน้าแรก
  • ไม่ควรทำลิงก์ดึงไฟล์รูปภาพโดยตรงมาจากเว็บไซต์ (hotlink) เพราะเราไม่อาจแน่ใจได้ว่าไฟล์ดังกล่าวจะอยู่ ณ ที่นั้นไปนานแค่ไหน แนะนำให้ฝากภาพไว้กับบริการรับฝากรูปภาพ เช่น Flickr หรือ Picasa แทน
  • ระบุที่มาของภาพทุกครั้ง

การใส่แท็ก

foosci ใช้ระบบป้ายหมวดหมู่ หรือ แท็ก (tag) เพื่อแยกหมวดหมู่ของข่าว โดยมีหลักปฏิบัติดังนี้

  • ชื่อแท็กเป็นภาษาอังกฤษเสมอ
  • ในใส่แท็ก จะมีระบบช่วยสะกดอัตโนมัติ (autocomplete) แนะนำแท็กที่มีอยู่แล้วให้ ให้ใช้คำตามที่ระบบช่วยสะกดแนะนำ
  • หมวดหมู่บางอย่างอาจมีได้หลายชื่อ เวลาใส่แท็กให้ใช้ชื่อที่มีอยู่แล้ว (เช่น oceanography มีชื่ออื่นคือ oceanology, marine science แต่ให้ใช้ oceanography ตามแท็กที่มีอยู่แล้ว)
  • ไม่ควรใส่แท็กมากเกินไป และไม่สแปมแท็ก
  • สำหรับข่าวที่เจาะจงประเทศหรือภูมิภาค ให้ใส่ชื่อประเทศหรือภูมิภาคเป็นภาษาอังกฤษ (เช่น Thailand)
  • สำหรับข่าวที่ระบุชื่อสถาบันหรือสถานที่แหล่งข่าว ให้ใส่ชื่อสถาบันหรือสถานที่นั้นเป็นภาษาอังกฤษด้วย (เช่น IIS, Max Planck Institute, NSTDA)
  • สำหรับตัวอย่างการใส่แท็กโดยทั่วไป ให้ดูตัวอย่างจากข่าวเก่า ๆ

เนื้อหา

  • ข่าวที่ดี”’ไม่จำเป็น”’ต้องยาว เขียนให้กระชับ ได้ประเด็น
  • ไม่แปลมาทั้งดุ้น ทำตัวเป็นผู้สื่อข่าว
  • เนื้อหาข่าวที่เขียนครบถ้วนพอที่ผู้อ่านจะเข้าใจสาระทั่วไปได้ โดยไม่ต้องกดลิงก์ตามไปอ่านต่อ เช่น ถ้ามีการค้นพบอะไรใหม่ ก็ควรจะบอกรายละเอียดคร่าว ๆ ว่าพบอะไร อย่างไร มีความสำคัญอย่างไร
  • ข่าวทุกข่างที่คุณเขียนจะใช้สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา 3.0 (Creative Commons Attribution License 3.0) ซึ่งใครก็สามารถนำไปใช้ได้เพียงแค่อ้างอิงที่มาและชื่อผู้เขียน อย่างไรก็ตามเจ้าของลิขสิทธิ์ของข่าวยังเป็นตัวคุณเอง

คำภาษาต่างประเทศ

  • พยายามแปลศัพท์ภาษาต่างประเทศให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
  • พยายามแปลตามพจนานุกรมราชบัณฑิต หรือพจนานุกรมเฉพาะสาขา โดยดูบริบทประกอบอย่างระมัดระวัง เพราะคำ ๆ เดียวกัน มีความหมายแตกต่างกันไปตามสาขาวิชา
  • ต้องมีความสม่ำเสมอ คำ ๆ เดียวกัน อาจมีแปลได้หลายอย่าง ถ้าเลือกใช้คำแปลอันไหนแล้ว ต้องใช้อันนั้นไปตลอดทั้งข่าว
  • คำที่คำแปลไม่เป็นที่คุ้นเคย หรือคำที่ยังไม่ได้แปลนั้นเป็นที่แพร่หลายกว่า ให้วงเล็บคำภาษาต่างประเทศต่อท้ายด้วย
  • ชื่อคนและชื่อเฉพาะ ให้วงเล็บคำภาษาต่างประเทศต่อท้ายด้วยทุกครั้ง

การสะกดคำ

  • สะกดคำตามที่ตกลงกันไว้ใน อภิธานศัพท์ (ยังไม่มี)
  • ต้องมีความสม่ำเสมอ สะกดชื่อคำใดไปแล้ว ต้องเขียนให้เหมือนกันทุกครั้ง
  • คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ถ้าไม่ใช่ชื่อเฉพาะ ต้องไม่ขึ้นต้นด้วยตัวใหญ่ เช่น metastasis ไม่ใช้ Metastasis

เครื่องหมายวรรคตอน

  • ระหว่างคำต่างภาษากัน (เช่น ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ) 1 ช่องว่าง

    การศึกษาว่า mtDNA เกี่ยวข้องอย่างไรกับมะเร็ง

  • ระหว่างคำกับตัวเลข เว้น 1 ช่องว่าง

    ภาพความทรงจำจะมีระยะเวลาแค่ 1 ใน 4 วินาที

  • ”’ไม้ยมก”’ หน้าและหลังไม้ยมก เว้น 1 ช่องว่าง

    ให้ความสำคัญข่าวอื่น ๆ มากกว่า

  • ”’ลูกน้ำ”’ (จุลภาค), ”’เซมิโคลอน”’ (อัฒภาค) เว้น 1 ช่องว่างด้านหลัง; ไม่เว้นข้างหน้า

    กบฮอเนทฮอร์นฟอกซ์, กบน้ำแอฟริกาเผือก, คางคกเผือก

  • ”’วงเล็บ”’ นอกวงเล็บ เว้น 1 ช่องว่างหน้าหลัง; ในวงเล็บไม่ต้องเว้น

    ปีเตอร์ ฮิกกส์ (Peter Higgs) กล่าวเมื่อวันจันทร์

  • ”’เครื่องหมายคำพูด”’ (อัญประกาศ) “ก็แบบเดียวกัน” กับวงเล็บ

การทำลิงก์

  • ถ้าเป็นการอ้างอิงจากที่อื่น ต้องมีลิงก์กลับไปยังแหล่งข่าวทุกครั้ง ที่ท้ายข่าว โดยเขียนว่า “ที่มา - …” พร้อมระบุวันที่ - เว้นแต่กรณีเป็นแหล่งข่าวเอง
  • เนื่องจาก foosci ต้องการให้ข่าวเป็นจุดเริ่มต้นไปสู่การเรียนรู้ ในข่าวที่มีศัพท์เทคนิคหรือเรื่องเฉพาะทาง ที่คนทั่วไปไม่ทราบ ถ้าสามารถทำลิงก์ไปยังวิกิพีเดียหรือเว็บแนะนำสั้น ๆ เกี่ยวกับเรื่องนั้นได้ ก็จะดีมาก เช่น โรคฮันติงตัน (ไม่จำเป็น)
  • สำหรับในข่าวที่มีการอ้างถึงรายงานทางวิชาการหรือหนังสือ ถ้าสามารถทำลิงก์ไปยังบทคัดย่อได้ ก็จะดีมาก เพื่อผู้สนใจจะได้ตามไปอ่านต่อได้ (ไม่จำเป็น)

อันนี้ของ Blognone ก๊อปมาวางเทียบให้คนดูก่อน

คำแนะนำในการเขียนข่าวบน Blognone

==กฎเหล็ก 3 ประการ==

  • เล่าข่าวด้วยสำนวนของตัวเอง
  • อ้างที่มาของข่าวทุกครั้ง
  • ตรวจสอบการสะกดคำอย่างละเอียด

==syntax ในการเขียน== ===Markdown=== Blognone สนับสนุนให้ใช้ [http://en.wikipedia.org/wiki/Markdown Markdown] (อ่าน [http://www.blognone.com/node/5647 ประกาศ 1], [http://en.wikipedia.org/wiki/Markdown ประกาศ 2], [http://www.blognone.com/node/5922 ประกาศ 3]) ซึ่งเขียนได้ง่ายกว่า HTML และโค้ดดูสะอาดตากว่า โดยปัจจุบันเราตั้ง Markdown เป็น default syntax สำหรับทั้งข่าวและคอมเมนต์

อ่านวิธีการเขียน Markdown ได้จาก * [http://daringfireball.net/projects/markdown/syntax Daring Fireball] * [http://ollieman.net/markdown-cheatsheet/ Markdown Cheat Sheet] * [http://daringfireball.net/projects/markdown/dingus แบบทดสอบซ้อมมือ]

อย่างไรก็ตาม HTML ยังสามารถใช้ได้ แต่ต้องเปลี่ยนในเมนู Input format ก่อนทุกครั้ง และขอความร่วมมือเขียน HTML ให้เข้ามาตรฐาน XHTML 1.0 (เช่น หลัง br ต้องมี / เสมอ, ใส่แท็กปิดทุกครั้ง, ปิดแท็กตามลำดับชั้น)

===การแบ่งช่วงข่าว===

ในกรณีที่คิดว่าข่าวยาวเกินไป ควรตัดเฉพาะส่วนแรกของข่าวไว้แสดงในหน้าแรก แล้วให้ผู้อ่านคลิกเข้าไปดูข่าวเต็มๆ อีกครั้ง โดยใส่คำสั่ง <!—break—> ณ จุดที่ต้องการ

ถ้าข่าวนั้นมีลักษณะเป็นรายการข้อๆ (เช่น ฟีเจอร์ซอฟต์แวร์) แนะนำให้ใส่ list เพื่อความง่ายในการอ่าน

===การใส่ภาพ===

  • ไม่ใส่รูปถ้าไม่จำเป็น (ให้ใช้วิธีลิงก์ไปยังรูปแทน)
  • ถ้าต้องใส่รูป :* รูปภาพนั้นควรมีขนาดเล็กพอ (ไม่เกิน 320x240) :* ใส่ไว้่หลังเครื่องหมาย <!—break—> เพื่อไม่ให้รูปขึ้นไปอยู่ในหน้าแรก :* ไม่ควรลิงก์ตรง (hotlink) ไปยังไฟล์รูปภาพนั้นๆ เพราะอาจมีปัญหาเรื่องความคงอยู่ของไฟล์ได้ ให้ใช้วิธีฝากภาพไว้กับ Flickr, Picasa
  • ไม่ใส่วิดีโอ (แท็ก <embed>) ในข่าว (ใส่ใน forum ได้)

===การใส่ tag===

Blognone สนับสนุนระบบ tag (หรือ label, topic) เพื่อแยกแยะหมวดหมู่ของข่าว ([http://www.blognone.com/topics ดูรายการ tag ทั้งหมดในระบบ]) โดยมีหลักปฏิบัติดังนี้

  • Tag เป็นภาษาอังกฤษเสมอ
  • ขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่
  • ในขณะเขียนข่าวจะมี autocomplete ช่วยป้อน tag เก่าให้ ให้ใช้ autocomplete ทุกครั้ง
  • ไม่ควรใส่ tag มากเกินไป และไม่สแปม tag
  • สำหรับข่าวที่เจาะจงประเทศ ให้ใส่ชื่อประเทศเป็นภาษาอังกฤษ ([http://www.blognone.com/node/6530 ตัวอย่าง])
  • tag ที่มักใส่ผิด :* Games - มี s :* ใช้ PlayStation สำหรับเกมบน PS1, PS2, PS3 ไม่แยกเครื่อง :* ใช้ IE สำหรับ Internet Explorer
  • สำหรับตัวอย่างการใส่ tag โดยทั่วไป ให้ดูตัวอย่างจากข่าวที่เขียนโดย Writer (คนที่มีดาวหลังชื่อ)

==เนื้อหา==

  • ข่าวที่ดี”’ไม่จำเป็น”’ต้องยาว เขียนให้กระชับ ได้ประเด็น
  • ไม่แปลมาทั้งดุ้น ทำตัวเป็นผู้สื่อข่าว
  • เนื้อหาข่าวที่เขียนครบถ้วนพอที่ผู้อ่านจะเข้าใจสาระทั่วไปได้ โดยไม่ต้องกดลิงก์ตามไปอ่านต่อ เช่น ถ้ามีซอฟต์แวร์ออกใหม่ ก็ควรจะบอกรายละเอียดคร่าวๆ ว่ามีฟีเจอร์อะไรใหม่บ้าง
  • เราเชื่อมั่นในความไม่เป็นกลาง อย่าลังเลที่จะใส่ความคิดเห็นตัวถ้าเห็นสมควร อย่างไรก็ตาม คุณต้องทำใจรับไว้ด้วยว่าเราก็เปิดโอกาสให้ความคิดเห็นที่ตรงข้ามกับคุณเช่น เดียวกัน
  • อย่าลืมว่าข่าวที่คุณเขียนจะมีสัญญาอนุญาตการใช้งานเป็น [http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/ Creative Commons Attribution License 3.0] ซึ่งใครก็สามารถนำไปใช้ได้เพียงแค่อ้างอิงแหล่งข่าวและผู้เขียน อย่างไรก็ตามเจ้าของลิขสิทธิ์ของข่าวยังเป็นตัวคุณเอง
  • Blognone ไม่รับข่าวที่นำมาจากเว็บอื่นๆ ในทุกกรณี เว้นแต่ผู้เขียนเป็นผู้นำมาลงเองโดยตรง :* ถ้ามีลักษณะเป็นบทความ ขอให้เลือกลงในเซคชัน [http://www.blognone.com/indepth In-Depth] โดยจะใส่ที่มาเป็นบล็อก/เว็บของผู้เขียนหรือไม่ก็ได้

===อะไรบ้างที่ไม่ใช่ข่าว===

  • ข่าวสารผลิตภัณฑ์ ข่าวประชาสัมพันธ์ งานประชุม/อบรมต่างๆ โพสต์ที่ [http://www.blognone.com/press_release/ Press Release]
  • พูดคุยสนทนา ถามปัญหาเทคนิค โพสต์ที่ [http://www.blognone.com/forum/62 Forum]
  • ประกาศหางาน ทั้งลูกจ้าง-นายจ้าง โพสต์ที่ [http://www.blognone.com/jobs Jobs]
  • ไม่รับบล็อกส่วนตัวทุกประเภท

==การสะกดคำ==

Blognone ส่งเสริมให้ใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง โดยมีหลักปฏิบัติดังนี้

  • ”’ไม่ใช้ภาษาวัยรุ่นหรือภาษาวิบัติ”’
  • อย่าสะกดคำตามความถนัดของตัวเอง อย่ายึดตัวเองเป็นที่ตั้ง เรามีวิธีคำที่ตกลงกันไว้อยู่ใน [[Glossary]]
  • ต้องมีความสม่ำเสมอ (consistency) สะกดชื่อคำใดไปแล้ว ต้องเขียนให้เหมือนกันทุกครั้ง
  • คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ถ้าไม่ใช่ชื่อเฉพาะ ต้องไม่ขึ้นต้นด้วยตัวใหญ่ เช่น download ไม่ใช่ Download
  • คำที่มักสะกดผิด :* ลิงก์ - ใช้ ก :* อีเมล - ไม่มีการันต์ :* ซอฟต์แวร์ - ใช้ ต :* ไมโครซอฟท์ - ใช้ ท :* อินเทอร์เน็ต - ใช้ ท :* เว็บ - มีไม้ไต่คู้ และใช้ บ ไม่ใช่ ป :* เบราว์เซอร์ - มี ว การันต์ :* โอเพนซอร์ส - ไม่มีไม้เอก :* แอปเปิล, กูเกิล - ไม่มีไม้โท
  • เครื่องหมายวรรคตอน :* ระหว่างคำภาษาไทยกับคำภาษาอังกฤษ เว้น 1 ช่องว่าง

    ซิสโก้เตรียมเปิด API ให้นักพัฒนา

:* ระหว่างคำกับตัวเลข เว้น 1 ช่องว่าง (ยกเว้นตัวเลขนั้นตามด้วยตัวย่อของหน่วย เช่น 1GB เท่านั้น)

โดยบริษัทขาดทุนถึง 1.6 พันล้านดอลลาร์

:* ”’ไม้ยมก”’ หลังไม้ยมก เว้นช่องว่าง 1 ส่วนก่อนหน้าไม้ยมก จะเว้นหรือไม่เว้นก็ได้

มาจริงๆ แต่อย่างใด

:* ”’คอมม่า”’ หลังคอมม่า เว้นช่องว่าง

Xbox 360, PS3, Wii

:* ”’วงเล็บ”’ นอกวงเล็บ ใส่ช่องว่างหน้าหลัง ข้างในวงเล็บไม่ต้องใส่ช่องว่าง

แต่ในช่วงหลัง (เวอร์ชัน 3.0) ทางบริษัท

:* อัญประกาศ เครื่องหมายคำพูด “ก็แบบเดียวกัน” กับวงเล็บ

เรื่องป้าย (tag) ใจอยากให้มันขึ้นด้วยตัวเล็กทั้งหมด ยกเว้นชื่อเฉพาะ (ชื่อคน สถานที่ องค์กร ยี่ห้อ ฯลฯ) จะได้แยกแยะออก

เห็นด้วยครับ และจะนำไปปรับปรุงต่อไป ขอเสริมว่าถ้าข่าวมี paper ให้ไปอ่านต่อหรือลิงก์ไปต้นฉบับงานวิจัยที่มหาลัยไหนก็ขอให้ลิงก์ไปด้วยนะครับ โดยบอกว่าเป็นต้นฉบับของข่าวหรือเอกสารอ้างอิง

อยากให้มีลิงก์ไปหน่วยงานที่ค้นพบเรื่องในข่าวด้วย ถ้าเป็นไปได้ก็เอาให้ถึงระดับที่ใกล้ที่สุด เช่น ห้องแล็บ หรือภาควิชา แต่ถ้าหาไม่ได้ ก็อาจจะเป็นมหาลัยหรือองค์กรใหญ่แทน

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.