นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเยลได้รายงานหลักฐาน ที่บ่งชี้ถึง ซิเลีย (cilia) ขนาดเล็กที่พบบนเซลล์สมองของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ความว่าเป็นส่ิงที่หลงเหลือจากวิวัฒนาการจากอดีต มีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดโมเลกุลสัญญาณที่กระตุ้นการสร้างเซลล์ประสาทในบริเวณสมองที่เกี่ยวกับอารมณ์ การเรียนรู้ และความจำ ซึ่งรายงานนี้ตีพิมพ์ลงวารสาร Proceedings of the National Academy of Science

ซิเลียที่พบในสมองของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจนถึงปัจจุบันยังมองเป็นส่วนปริศนาที่หลังเหลือมากจาวิวัฒนาการอันยาวนาน เมื่อโครงสร้างดังกล่าวที่คล้ายเส้นขนขนาดเล็ก ในจุลชีพใช้ในการนำทางหรือควบคุมการเคลื่อนที่

นักประสาทวิทยาต่างตกตะลึงเมื่อรู้ว่าเซลล์ดังกล่าวในสมองมีซิเลีย และยังน่าตื่นใจไปกว่านั้นเมื่อซิเลียดังกล่าวมีหน้าที่ควบคุมการกำเนิดใหม่ของเซลล์ประสาทในสมอง ในอดีตที่ผ่านมานักวิจัยพบว่า ซิเลียที่หลงเหลืออยู่มีบทบาทสำคัญในสิ่งมีชีวิต อย่างเช่นในปี 2,000 มหาวิทยาลัยเยลพบว่าการผิดปกติในซิเลียอาจนำไปสู่โรคไตแบบหายากชนิดหนึ่ง และนักวิจัยยังคงหาหน้าที่ใหม่ ๆ ของซิเลียจนมาถึงปัจจุบัน

ในปัจจุบันนักวิจัยพบว่าในหนู ซิเลียดังกล่าวทำหน้าที่คล้ายเสาอากาศในการรับและถ่ายทอดสัญญาณออกไปเพื่อกระตุ้นการเกิดของเซลล์สมองใหม่ ๆ ซิเลียดังกล่าวจะรับสัญญาณจากโปรตีนที่กุญแจที่สำคัญในการพัฒนาของเซลล์ ซึ่งมีชื่อเรียกว่า sonic hedgehog เมื่อนักวิจัยลบยีนที่จำเป็นต่อการสร้างซิเลียทิ้ง นักวิจัยพบว่าหนูมีการพัฒนาที่ผิดปกติอย่างมีนัยสำคัญรวมถึง hydrocephalus นักวิจัยยังพบอีกว่าการไม่มีซิเลียในสเต็มเซลล์ประสาทจะไปขัดขวางความสามารถของ sonic hedgehog ในการส่งสัญญาณให้สเต็มเซลล์แบ่งตัวเป็นเซลล์สมองใหม่

นอกจากนี้นักวิจัยยังพบว่าซิเลียมีผลต่อการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งสมอง ซึ่งหมายถึงโปรตีน sonic hedgehog มีผลสำคัญต่อการเกิดเนื้องอกในสมอง ซึ่งซิเลียมีทั้งประโยชน์และโทษในทางเดียวกัน

ที่มา - physorg.com

เอกสารอ้างอิง - PNAS