นี้เป็นครั้งแรก ที่นักวิจัยประสบความสำเร็จ ในปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดมนุษย์ลงในหนูให้เจริญกลายไปเป็นเส้นเลือดที่ทำงานได้ นี้เป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาวิธีการทางคลินิกในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และได้รายงานเรื่องนี้ลง วารสาร Circulation Research: Journal of the American Heart Association

นักวิจัยจากวิทยาลัยการแพทย์ มหาวิทยาลัยฮาเวิร์ด ระบุบอกสิ่งที่สำคัญในการศึกษาครั้งนี้ คือการใช้เซลล์มนุษย์ ที่สามารถเอาได้จากเลือดหรือไขกระดูก แทนที่จะเอาเส้นเลือดที่กำลังเจริญเติบโตมาใช้

นักวิจัยรวมเซลล์ต้นกำเนิด 2 ชนิดเข้าด้วยกันในจานเพาะเลี้ยงที่อุดมไปด้วยสารอาหารและสารเร่งการเจริญเติบโต หลังจากนั้นก็ล้องเอ่อาหารออกและปลูกถ่ายเซลล์เหล่านั้นลงในหนูที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เมื่อเซลล์ที่ผสมกันปลูกถ่ายลงไปในหนูแล้ว เซลล์จะเจริญเติบโตและเริ่มแบ่งตัวกลายเป็นเส้นเซลล์ที่จะเจริญเติบโตต่อไป

เซลล์ต้นกำเนิดจะคล้ายกับสเต็มเซลล์ แต่ต่างกันตรงที่เซลล์ต้นกำเนิดจะเจริญไปเป็นเซลล์เฉพาะเท่านั้น ในขณะที่สเต็มเซลล์จะเจริญไปเป็นเซลล์อะไรก็ได้ในร่างกาย

ในการศึกษาครั้งนี้นักวิจัยใช้เซลล์ต้นกำเนิด 2 ชนิดคือ เซลล์ endothelial progenitor cells (EPCs) ซึ่งจะกลายไปเป็นเซลล์ที่อยู่ภายในหลอดเลือด แและเซลล์ mesenchymal progenitor cells (MPCs) ซึ่งจะกลายไปเป็นเซลล์ที่อยู่ล้อมรอบเซลล์ที่อยู่ภายในและให้ความแข็งแรงแก่หลอดเลือด

นักวิจัยใช้อัตราส่วนผสมหลาย ๆ แบบของเซลล์ต้นกำเนิดทั้ง 2 และในที่สุดก็พบอัตราส่วนที่เหมาะสมที่จะกลายเป็นเส้นเลือดที่มีความแข็งแรง จากเซลล์ เซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือด และไขกระดูก หรือส่วนผสมระหว่าง เส้นเลือดในรกกับเซลล์ในไขกระดูก

ผลที่ได้จะเกิดการเจริญเติบโตที่รวดเร็วของเส้นหลอดที่มี 2 ชั้น โดยไม่จำเป็นต้องมีสเต็มเซลล์จากตัวอ่อนหรือรก ซึ่งนี้สามารถหลีกเหลี่ยงปัญหาจริยธรรมไปได้ และนี้ยังแก้ไขปัญหาการรักษาทางการแพทย์ที่มีผลให้เกิดสภาพ ischemia หรือการที่เลือดที่มีออกซิเจนไม่สามารถไปเลี้ยงอวัยวะหรือเนื้อเยื่อได้ เช่นโรคหัวใจ การรักษาแผลที่สมานตัว หรือการบาดเจ็บแบบฉับพลัน

สิ่งที่นักวิจัยสนใจตอนนี้คือ เร่งการก่อตัวของเส้นเลือด (vascularization โดยนักวิจัยสามารถเห็นการก่อตัวของเส้นเลือดได้ภายใน 7 วัน ซึ่งนักวิจัยต้องการที่จะเห้นกระบวนการดังกล่าวใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ซึ่งหากผู้ป่วยเกิดสภาพ ischemia การก่อตัวของเส้นเลือดใหม่ยิ่งเร็วเท่าไหร่ก็จะยิ่งดีต่อผู้ป่วยเท่านั้น

ถ้านักวิจัยสามารถพัฒนาวิธีเร่งการเจริญเติบโตของเส้นเลือดได้ก็อาจมาแทนการรักษาผ่าตัดหัวใจแบบ bypass ที่เกิดจากหลอดเลือดอุดตัน โดยการใช้การเจริญของหลอดเลือดใหม่แทน

นอกจากนี้นักวิจัยยังพบ

• เซลล์สร้างเครือข่ายของหลอดเลือดอย่างมากมาย ซึ่งเชื่อมต่อจากเส้นเลือดหนึ่งไปยังเส้นเลือดของหนูภายใน 7 วันและเริ่มขนส่งเลือดในระหว่างการศึกษา 4 สัปดาห์

• เมื่อนำมารวมกันและปลูกถ่าย เซลล์ต้นกำเนิดทั้ง 2 จัดเรียงตัวเองเป็นรูปหลอดเลือดด้วยการช่วยเหลือเล็กน้อยจากภายนอก นั้นคือไม่มีการกระตุ้นของยีนหรือการควบคุมยีนที่ให้การเจริญเติบโตดีขึ้น เพราะยีนที่ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตหลายยีนเป็นยีนที่เกี่ยวข้องกับการเป็นมะเร็ง

• ส่วนผสมของเซลล์ EPCs และ MPCs มีผลในการก่อตัวของเส้นเลือดมากกว่าส่วนผสมของเซลล์ต้นกำเนิดจากรกและเซลล์ไขกระดูก

ที่มา - physorg.com

เอกสารอ้างอิง - Circulation Research: Journal of the American Heart Association