องค์การสำรวจอวกาศแห่งประเทศญี่ปุ่นรับข้าวไทยร่วมทดลองปลูกบนคิโบ-สถานีอวกาศนานาชาติ สวทช.ขอ 3 เดือนเฟ้นหาสายพันธุ์ข้าวที่เหมาะสม เตรียมพร้อมมนุษย์ใช้ชีวิตบนดวงจันทร์

รศ.ดร.ศักรินทร์ ภูมิรัตน ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า ดร.สุริยันตร์ ฉะอุ่ม นักวิจัยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ได้รับคัดเลือกจากองค์การสำรวจอวกาศแห่งประเทศญี่ปุ่น (JAXA แจ๊กซ่า) นำเสนอโครงการทดลองปลูกข้าวบนอวกาศ โดยให้ส่งงานวิจัยไปทดลองบนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ในส่วนของประเทศญี่ปุ่น หรือ คิโบ (KIBO)

งานวิจัยข้าวในอวกาศ เป็นหัวข้อโครงการศึกษาสภาวะแวดล้อมในสภาพอวกาศจำลองต่อการเจริญและพัฒนาของข้าวพันธุ์ไทย ภายใต้ระบบการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช ปัจจุบันนักวิจัยได้สร้างอุปกรณ์การทดลองที่ควบคุมสภาวะไร้น้ำหนัก พร้อมสำหรับทดสอบการเจริญเติบโตในห้องทดลอง คาดว่ากระบวนการทดลองเตรียมพร้อมข้าวไปปลูกในอวกาศ จะใช้เวลาประมาณ 3 ปี ก่อนที่จะส่งงานวิจัยขึ้นสู่อวกาศไปทดลองร่วมกับคิโบ โดยนักบินอวกาศชาวญี่ปุ่น

การศึกษาดังกล่าวยังมีประโยชน์ต่อประเทศไทยในแง่การพัฒนาสายพันธุ์ใหม่ ซึ่งทนต่อสภาวะต่าง ๆ ทำให้ได้สายพันธุ์ที่ทนทาน หรืออาจเกิดการกลายพันธุ์จนได้ข้าวที่ต้านทานโรคได้ โดยเฉพาะโรคเกิดใหม่

เบื้องต้นทีมวิจัยอยู่ระหว่างทำการเพาะต้นกล้าข้าวไทยสายพันธุ์ต่าง ๆ เช่น พันธุ์ปทุมธานี 1, พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105, กข. 6 โดยทดลองปลูกในกล่องจำลองที่มีสภาพไร้น้ำหนัก ขณะนี้อยู่ระหว่างศึกษาว่าสายพันธุ์ใดจะสามารถออกรวงได้สำเร็จ คาดว่าภายใน 3 เดือนจึงจะทราบผลที่ชัดเจน หลังจากนั้นนำเสนอให้แก่แจ๊กซ่าเพื่อพิสูจน์ผลงานวิจัยอีกครั้ง ก่อนจะนำไปทดลองในสภาพจริงที่โมดูลคิโบในปี 2554 หรืออีกประมาณ 3 ปีนับจากนี้

“ที่ผ่านมานักวิจัยไทยทำงานวิจัยในหลายสาขา โดยมีความเชี่ยวชาญด้านเกษตร เทคโนโลยีชีวภาพ และการแพทย์ แต่การศึกษาในสภาวะเปลี่ยนแปลง เช่น ในห้วงอวกาศ ไทยยังอยู่ในขั้นเริ่มต้น เนื่องจากจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์พิเศษ ที่มีค่าใช้จ่ายสูง ขณะที่การวิจัยในสภาวะแบบเดียวกับในอวกาศ ช่วยให้เกิดความรู้ด้านการวิจัยใหม่” ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าว

ดร.สวัสดิ์ ตันติพันธุ์วดี หัวหน้าโครงการกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ของเยาวชน นักวิจัย และประชาชน กล่าวว่า สวทช.เปิดโอกาสให้นักวิจัยและเยาวชน ร่วมส่งผลงานการทดลองในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง โดยการทดลองปลูกข้าวในอวกาศเป็นโครงการวิจัยแรกที่ผ่านการคัดเลือก

ทั้งนี้ งานวิจัยปลูกข้าวบนอวกาศจะเป็นการเตรียมพร้อมสำหรับการดำรงชีวิตของมนุษย์อวกาศในปี 2563 ซึ่ง 6 ชาติ เช่น จีน อินเดีย สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น มีโครงการร่วมวิจัยบนดวงจันทร์ โดยตั้งค่ายถาวรเพื่อศึกษาการใช้ประโยชน์จากไททาเนียมและแร่ธาตุต่าง ๆ บนดวงจันทร์

การทดลองบนอวกาศคล้ายการทดลองในมหาสมุทรขั้วโลกใต้ ที่มีสิ่งแวดล้อมแตกต่างจากในห้องแล็บ โดยไร้น้ำหนักและแรงโน้มถ่วง ช่วยให้การทดลองที่ไม่สามารถเกิดขึ้นบนโลกสามารถทำได้ เช่น การผสมของโลหะต่างชนิดสามารถทำได้ในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง เช่น เหล็กและอะลูมิเนียม ได้โลหะชนิดใหม่ ที่แข็งแรงและน้ำหนักเบา ขณะที่การผสมโลหะบนโลกไม่สามารถทำได้

ต่อไปขนมโมจิญี่ปุ่น ที่กระต่ายบนดวงจันทร์ทุบตุบตับ อาจทำจากข้าวไทย ;)

ที่มา - กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์, ข้าวไทยจะออกรวงในอวกาศ..ครั้งแรกของโลก, 23 พ.ค. 2551

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• สวทช.ค้นหางานวิจัยทดลองบนอวกาศกับ “แจกซา”, ผู้จัดการ ออนไลน์, 21 พ.ค. 2551
• สวทช. ตั้งเป้าร่วมโครงการทดลองวิจัยพันธุ์ข้าวไทยในอวกาศ, foosci, 5 เม.ย. 2551
• ครั้งแรกของ “ข้าวไทยในอวกาศ” ชมโมเดลจำลองการปลูกได้ ในงานนิทรรศการ NAC2008, ไบโอเทค

ข้อมูลเพิ่มเติม

• โครงการ JAXA-Thailand
• หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว ไบโอเทค
• สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์